NEN 7510 voor de psychologenpraktijk
Als psycholoog verwerk je de meest gevoelige gegevens die er bestaan: psychische klachten, traumaverwerking, relatieproblemen en verslavingsproblematiek. De therapeutische relatie staat of valt met vertrouwen. NEN 7510 helpt je om dat vertrouwen ook digitaal te borgen.
Waarom NEN 7510 voor psychologen?
GGZ-gegevens behoren tot de meest gevoelige categorie medische informatie. Een datalek bij een psychologenpraktijk kan de therapeutische relatie onherstelbaar beschadigen en clienten maatschappelijk schaden. Dat maakt informatiebeveiliging niet optioneel maar fundamenteel.
GGZ-gegevens zijn extra gevoelig
Sessieverslagen, diagnoses, behandelplannen en persoonlijke aantekeningen bevatten de meest intieme informatie over clienten. Een lek van deze gegevens kan leiden tot stigmatisering, problemen op het werk of in relaties.
Het is wettelijk verplicht
Het Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders (Begz) verplicht elke zorgaanbieder — dus ook jouw praktijk — om te handelen naar NEN 7510. Daarnaast stellen de Wgbo en de WGBO specifieke eisen aan de vertrouwelijkheid van behandelgegevens.
Je beroepsgeheim vereist het
Als BIG-geregistreerd psycholoog heb je een wettelijk beroepsgeheim. Dat beroepsgeheim strekt zich uit tot de digitale beveiliging van clientgegevens. Onvoldoende beveiliging kan leiden tot tuchtrechtelijke consequenties.
LVVP, NVP en NIP verwachten het
Beroepsverenigingen als de LVVP, NVP en het NIP benadrukken dat informatiebeveiliging op orde moet zijn. Bij kwaliteitsvisitaties en lidmaatschapseisen wordt hier expliciet naar gekeken.
De 5 grootste risico's voor psychologenpraktijken
Dit zijn de meest voorkomende kwetsbaarheden die we zien bij psychologenpraktijken. Herken je er een of meer? Dan is dat een signaal om actie te ondernemen.
Onversleutelde sessieverslagen
Sessieaantekeningen en behandelverslagen die onversleuteld worden opgeslagen op een computer of in de cloud. Bij diefstal of een hack zijn alle clientgegevens direct leesbaar.
Gedeelde praktijkruimtes
In groepspraktijken delen meerdere therapeuten werkplekken en systemen. Zonder persoonlijke accounts en schermblokkering kan een collega bij andermans clientdossiers.
Onbeveiligde online therapie
Videobellen via consumentenplatformen als Zoom of FaceTime zonder zakelijke beveiligingsinstellingen. Sessie-inhoud kan worden onderschept of opgeslagen op servers buiten de EU.
Clientportalen zonder MFA
Online portalen waar clienten vragenlijsten invullen of berichten sturen, beveiligd met alleen een wachtwoord. Zonder tweefactorauthenticatie is een gelekt wachtwoord voldoende voor ongeautoriseerde toegang.
Datadeelverzoeken van verzekeraars
Zorgverzekeraars vragen soms om meer informatie dan noodzakelijk voor de declaratie. Zonder helder beleid over wat je wel en niet deelt, loop je het risico om te veel clientinformatie prijs te geven.
Wat moet je regelen?
NEN 7510 lijkt overweldigend, maar voor een psychologenpraktijk komt het neer op een overzichtelijk aantal praktische maatregelen. Dit zijn de belangrijkste:
Toegangsbeleid per therapeut
Elke behandelaar heeft een eigen account met persoonlijke inloggegevens. Alleen de behandelaar ziet het dossier van zijn of haar eigen clienten.
Versleutelde sessieverslagen
Sessieaantekeningen en behandelplannen worden versleuteld opgeslagen, zowel op lokale systemen als in de cloud.
Beveiligde videobel-omgeving
Gebruik een NEN 7510-conforme videobeloplossing voor online therapie. Consumentenplatformen voldoen meestal niet aan de eisen.
Clientdossier-retentiebeleid
Bepaal hoe lang je dossiers bewaart (wettelijk minimaal 20 jaar) en hoe je ze veilig vernietigt na de bewaartermijn.
Incidentprocedure voor datalekken
Een duidelijk stappenplan: wie doet wat bij een datalek, wanneer meld je bij de AP, en hoe informeer je clienten?
Verwerkersovereenkomsten
Sluit verwerkersovereenkomsten af met je EPD-leverancier (Medicore, PCD Online, Epos), ICT-beheerder en andere verwerkers.
Beleid voor gegevensdeling met verzekeraars
Leg vast welke informatie je wel en niet deelt met zorgverzekeraars. Deel niet meer dan noodzakelijk voor de declaratie.
Risico-analyse
Breng in kaart welke risico's jouw praktijk loopt. Wat zijn de dreigingen, wat is de impact, en welke maatregelen tref je?
Belangrijk: je softwareleverancier regelt een deel hiervan (technische beveiliging, versleuteling), maar jij blijft als praktijkhouder verantwoordelijk voor het geheel. Beleid, training, risico-analyse en incidentbeheer zijn jouw verantwoordelijkheid.
Beroepsgeheim en informatiebeveiliging
Als BIG-geregistreerd psycholoog heb je een wettelijk beroepsgeheim. In de digitale wereld betekent dat meer dan alleen je mond houden.
Beroepsgeheim strekt zich uit tot digitale beveiliging
Je beroepsgeheim beschermt niet alleen wat je mondeling deelt, maar ook hoe je digitale gegevens beveiligt. Onvoldoende beveiliging kan worden gezien als schending van je beroepsgeheim en leiden tot tuchtrechtelijke consequenties.
LVVP kwaliteitseisen
De LVVP stelt kwaliteitseisen aan haar leden, waaronder informatiebeveiliging. Door je praktijk in te richten volgens NEN 7510 voldoe je aan deze eisen en versterk je je professionele positie.
Begin met een nulmeting
Weet je niet waar je staat? Een nulmeting geeft je inzicht in welke gebieden al op orde zijn en waar je moet verbeteren. NENHulp helpt je om die nulmeting te doen en een plan van aanpak te maken.
Veelgestelde vragen
- Is NEN 7510 verplicht voor mijn psychologenpraktijk?
- Ja. Het Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders (Begz) verplicht elke zorgaanbieder om te handelen naar NEN 7510. Dat geldt voor solopraktijken, groepspraktijken en GGZ-instellingen. Of je nu basis-GGZ of gespecialiseerde GGZ levert maakt niet uit — de verplichting geldt voor iedereen die clientgegevens verwerkt.
- Mag ik Zoom of FaceTime gebruiken voor online therapie?
- Consumentenversies van Zoom, FaceTime en Skype voldoen in de regel niet aan de eisen van NEN 7510. Je hebt een platform nodig dat end-to-end versleuteling biedt, gegevens binnen de EU opslaat, en een verwerkersovereenkomst aanbiedt. Zakelijke versies van sommige platformen kunnen wel voldoen, mits goed geconfigureerd.
- Hoe ga ik om met datadeelverzoeken van zorgverzekeraars?
- Je bent wettelijk niet verplicht om meer informatie te delen dan noodzakelijk voor de declaratie. Stel een intern beleid op over welke gegevens je wel en niet deelt. Bij twijfel kun je overleggen met je beroepsvereniging (LVVP, NVP of NIP) over wat proportioneel is.
- Hoe lang duurt het om NEN 7510 te implementeren als psycholoog?
- Voor een gemiddelde psychologenpraktijk kun je de basis in 2 tot 4 maanden op orde hebben als je er structureel tijd voor maakt. Denk aan een paar uur per week. Het belangrijkste is dat je begint en het als een doorlopend proces ziet — NEN 7510 is geen eenmalig project maar een managementsysteem.
- Wat als meerdere therapeuten in dezelfde praktijk werken?
- In een groepspraktijk moet elke therapeut een eigen account hebben met toegang tot alleen de eigen clientdossiers. Stel duidelijke afspraken op over het gebruik van gedeelde werkplekken, schermblokkering en het opbergen van fysieke dossiers. Een gezamenlijk informatiebeveiligingsbeleid is essentieel.
Weet waar jouw praktijk staat
Doe de gratis NEN 7510 scan en ontdek in 15 minuten welke onderdelen van informatiebeveiliging je al op orde hebt — en waar je actie moet ondernemen.