NEN 7510 voor de fysiotherapiepraktijk
Als fysiotherapeut verwerk je dagelijks gevoelige medische gegevens. Van behandelplannen en diagnoses tot BSN-nummers en verzekeringsgegevens. NEN 7510 is wettelijk verplicht voor jouw praktijk — ongeacht of je solo werkt of met een team.
Waarom NEN 7510 voor fysiotherapeuten?
Fysiotherapeuten zijn zorgaanbieders in de zin van de wet. Dat betekent dat het Besluit elektronische gegevensverwerking (Begz) op jou van toepassing is. Je moet aantoonbaar handelen naar NEN 7510.
Je verwerkt medische gegevens
Behandelplannen, diagnoses, voortgangsrapportages, verwijsbrieven — dit zijn bijzondere persoonsgegevens onder de AVG. De strengste categorie.
Je EPD bevat gevoelige informatie
BSN-nummers, medische voorgeschiedenis, verzekeringsgegevens en contactgegevens van patienten staan allemaal in je elektronisch patientendossier.
Wettelijke verplichting voor elke zorgaanbieder
Het Begz verplicht elke zorgaanbieder die patientgegevens elektronisch verwerkt om te handelen naar NEN 7510. Een solopraktijk fysiotherapie heeft dezelfde plicht als een ziekenhuis.
KNGF stelt eisen aan gegevensbeveiliging
Het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie verwacht dat je verantwoord omgaat met patientgegevens. De KNGF-kwaliteitsnormen sluiten aan bij NEN 7510.
Specifieke risico's voor fysiotherapiepraktijken
Fysiotherapiepraktijken hebben een aantal unieke risico's die je niet terugvindt in een ziekenhuis of huisartsenpraktijk. Herken je deze situaties?
Gedeelde werkplekken en tablets
Meerdere therapeuten gebruiken dezelfde computer of tablet in de behandelkamer. Zonder automatische schermvergrendeling en persoonlijke logins kan iedereen bij alle dossiers.
Papier naast digitaal
Veel praktijken werken nog deels op papier — intakeformulieren, oefenschema's, aantekeningen. Deze liggen soms open op bureaus of in onafgesloten kasten.
Verslaglegging onderweg
Behandelingen aan huis, in sportscholen of bij bedrijven betekent dat je buiten de praktijk met patientgegevens werkt. Op je telefoon, laptop, of op papier.
Communicatie via WhatsApp
Veel therapeuten communiceren met patienten via WhatsApp — afspraken, foto's van oefeningen, voortgang. WhatsApp is geen beveiligd kanaal voor medische gegevens.
Stagiaires en waarnemers
Fysiotherapiepraktijken hebben regelmatig stagiaires en waarnemers. Zij krijgen vaak dezelfde toegang als vaste medewerkers, zonder duidelijke afspraken over geheimhouding en autorisaties.
Geen dedicated IT-beheer
De meeste fysiotherapiepraktijken hebben geen eigen IT-afdeling. Updates worden uitgesteld, wachtwoorden zijn zwak, en niemand controleert wie toegang heeft tot wat.
Wat moet je als fysiotherapeut regelen?
NEN 7510 vraagt om een managementsysteem voor informatiebeveiliging (ISMS). Dat klinkt zwaar, maar voor een fysiotherapiepraktijk komt het neer op een overzichtelijke set maatregelen. Dit zijn de belangrijkste:
Toegangsbeheer EPD
Elke medewerker heeft een eigen account met persoonlijke inloggegevens. Geen gedeelde logins. Rechten zijn afgestemd op de rol — een stagiaire hoeft niet alles te kunnen inzien.
Wachtwoordbeleid
Sterke, unieke wachtwoorden voor alle systemen. Overweeg tweefactorauthenticatie (2FA) voor je EPD en e-mail. Gebruik een wachtwoordmanager.
Logging en controle
Je EPD moet bijhouden wie wanneer welk dossier heeft ingezien of gewijzigd. Controleer deze logs periodiek op ongeautoriseerde toegang.
Back-upprocedures
Dagelijkse automatische back-ups van je EPD en andere kritieke systemen. Test regelmatig of je een back-up kunt terugzetten.
Clean desk policy
Geen patientgegevens zichtbaar op bureaus, in behandelkamers of op schermen. Papieren dossiers in afsluitbare kasten. Schermen vergrendelen bij het verlaten van de werkplek.
Verwerkersovereenkomst EPD-leverancier
Een getekende verwerkersovereenkomst met je EPD-leverancier (Intramed, Fysiomanager, FysioRoadmap, etc.). Controleer ook of je leverancier NEN 7510 of ISO 27001 gecertificeerd is.
Incidentprocedure
Een vastgelegd proces voor wat je doet bij een datalek of beveiligingsincident. Wie meld je het, hoe registreer je het, en wanneer moet je naar de Autoriteit Persoonsgegevens?
Jaarlijkse risicoanalyse
Minimaal een keer per jaar beoordeel je welke risico's er zijn voor de informatiebeveiliging in jouw praktijk en welke maatregelen je treft.
KNGF en informatiebeveiliging
Het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) stelt kwaliteitsnormen voor de fysiotherapie in Nederland. Informatiebeveiliging is daar een integraal onderdeel van.
KNGF-kwaliteitsnormen
De KNGF-kwaliteitsnormen vereisen dat fysiotherapeuten verantwoord omgaan met patientgegevens. Dit omvat het gebruik van een gecertificeerd EPD-systeem, het naleven van privacywetgeving, en het treffen van passende beveiligingsmaatregelen. NEN 7510 is de norm die invulling geeft aan wat “passend” betekent in de zorg.
Praktijkkeurmerk en accreditatie
Voor praktijken die een keurmerk of accreditatie nastreven, is aantoonbare informatiebeveiliging een vereiste. Auditors controleren of je een informatiebeveiligingsbeleid hebt, of je risicoanalyses uitvoert, en of je medewerkers getraind zijn. NEN 7510 biedt het raamwerk om dit gestructureerd aan te pakken.
Multidisciplinaire samenwerking
Fysiotherapeuten werken steeds vaker samen met huisartsen, medisch specialisten en andere zorgverleners. Bij het elektronisch uitwisselen van patientgegevens — bijvoorbeeld via verwijsbrieven of behandelverslagen — is NEN 7510 (en NEN 7512 voor uitwisseling) de verplichte standaard.
Kortom: of je nu werkt aan een keurmerk, samenwerkt met andere zorgverleners, of simpelweg je wettelijke plicht wilt nakomen — NEN 7510 is het raamwerk dat je nodig hebt. Het is geen extra verplichting bovenop je dagelijkse werk, maar de structuur die ervoor zorgt dat je patientgegevens veilig zijn.
Veelgestelde vragen
- Is NEN 7510 verplicht voor mijn fysiotherapiepraktijk?
- Ja. Het Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders (Begz) verplicht elke zorgaanbieder die patientgegevens elektronisch verwerkt om te handelen naar NEN 7510. Dat geldt voor een solopraktijk net zo goed als voor een grote groepspraktijk. Certificering is daarentegen niet verplicht.
- Mag ik WhatsApp gebruiken voor communicatie met patienten?
- WhatsApp is niet geschikt voor het uitwisselen van medische gegevens. Berichten worden weliswaar end-to-end versleuteld, maar WhatsApp is niet ontworpen als medisch communicatiemiddel. Metadata wordt gedeeld met Meta, en je hebt geen controle over back-ups op het toestel van de patient. Gebruik een beveiligd patiëntportaal of een door je EPD-leverancier aangeboden berichtfunctie.
- Wat als mijn EPD-leverancier zegt dat alles geregeld is?
- Je EPD-leverancier is verantwoordelijk voor de technische beveiliging van het systeem — hosting, versleuteling, beschikbaarheid. Maar jij bent als praktijkhouder verantwoordelijk voor het gebruik: wie heeft toegang, hoe sterk zijn de wachtwoorden, worden logs gecontroleerd, is er een incidentprocedure? Controleer ook of je leverancier daadwerkelijk NEN 7510 of ISO 27001 gecertificeerd is.
- Hoe ga ik om met stagiaires en waarnemers?
- Geef stagiaires en waarnemers een eigen account met beperkte rechten — alleen toegang tot de dossiers die ze nodig hebben. Laat ze een geheimhoudingsverklaring tekenen. Deactiveer accounts direct wanneer de stage of waarneming eindigt. Registreer wie wanneer toegang heeft gehad.
- Moet ik mijn hele praktijk certificeren?
- Nee. Certificering is niet wettelijk verplicht. Wat wel verplicht is: aantoonbaar handelen naar NEN 7510. Dat betekent een informatiebeveiligingsbeleid, een risicoanalyse, maatregelen treffen, en kunnen laten zien dat je dit in de praktijk doet. Voor de meeste fysiotherapiepraktijken is een self-assessment met een tool als NENHulp een proportionele en effectieve aanpak.
- Hoeveel tijd kost NEN 7510 voor een fysiotherapiepraktijk?
- Het opzetten van een basis-ISMS kost de meeste fysiotherapiepraktijken enkele dagdelen, verspreid over een paar weken. Daarna is het onderhoud: jaarlijkse risicoanalyse, incidenten registreren, beleid bijwerken. Met een tool als NENHulp die je begeleidt en je voortgang bijhoudt, is dit goed te combineren met je dagelijkse praktijkvoering.
Start vandaag met NEN 7510
Doe de gratis scan en ontdek in 15 minuten waar jouw fysiotherapiepraktijk staat op het gebied van informatiebeveiliging.